سلام مدرسه - ماشین حساب نمرات دوره اول متوسطه

محاسبه نمرات، وضعیت قبولی و امکان تبصره تکماده برای پایه‌های هفتم، هشتم و نهم

ماشین حساب سریع یک درس سریع و ساده
غیبت موجه: 97 — غیبت غیرموجه: 98 | 97 در شهریور مجاز نیست
نوبت اول نوبت دوم بدون ضریب جمع نوبت دوم با ضریب سالانه خرداد با ضریب سالانه خرداد بدون ضریب وضعیت خرداد نمره نوبت تابستان میانگین نوبت تابستان سالانه شهریور با ضریب سالانه شهریور بدون ضریب وضعیت شهریور
- - - - - - - - - - -
نمره پایانی شهریور (برای دروس مردود یا دارای تکماده)
❌ غیبت موجه (97) در شهریور مجاز نیست
🔒 در صورت مردود شدن یا امکان تکماده در خرداد، این بخش فعال می‌شود
⚠️ نکات مهم درباره تکماده
تکماده خرداد: با شرط درخواست کتبی اولیا، اگر معدل کل ≥ 10 و < 12 باشد، برای 1 درس زیر 10 با نمره سالانه خرداد با ضریب ≥ 30 و اگر معدل ≥ 12 باشد برای 2 درس زیر 10 با نمره سالانه خرداد با ضریب ≥ 30 امکان پذیر است.
تکماده شهریور: اگر معدل کل ≥ 10 و < 12 باشد، برای 1 درس زیر 10 و اگر معدل ≥ 12 باشد برای 2 درس زیر 10 امکان پذیر است. (در شهریور با هر نمره‌ای امکان تکماده وجود دارد)
نکته مهم: در طول کل دوره متوسطه اول، امکان تکماده برای بار دوم برای همان درس در پایه دیگر وجود دارد به شرط آنکه حداقل نمره 5 را در نوبت مربوطه کسب کرده باشد.
⚠️ نکات مهم سمپادی ها
• اگر در خرداد معدل کل زیر 16 شود، ادامه تحصیل در سمپاد لغو می شود.
• نمره نوبت خرداد و شهریور درسی کمتر از 12 باشد، ادامه تحصیل در سمپاد لغو می شود.
• اگر در شهریور نیز نمره نصاب اخذ نشود، برای معدل کل ≥ 17 با داشتن یک درس بین 10 تا 12 در خرداد، و اگر معدل ≥ 18 با داشتن دو درس بین 10 تا 12، امکان ادامه در سمپاد وجود دارد.

خلاصه آیین نامه و نحوه محاسبات

  • نوبت اول: (تکوینی1 + پایانی1) ÷ 2 (رند به بالا)
  • نوبت دوم بدون ضریب: (تکوینی2 + پایانی2) ÷ 2 (رند به بالا)
  • نوبت دوم با ضریب: نوبت دوم بدون ضریب × 2
  • سالانه خرداد با ضریب: نوبت اول + نوبت دوم با ضریب
  • سالانه خرداد بدون ضریب: (سالانه خرداد با ضریب ÷ 3) رند به مضرب 0.25
  • نمره نوبت تابستان: (تکوینی2 + پایانی شهریور) ÷ 2 (رند به بالا) — ملاک قبولی شهریور
  • میانگین نوبت تابستان: نمره نوبت تابستان × 2
  • سالانه شهریور با ضریب: نوبت اول + میانگین نوبت تابستان
  • شرایط قبولی خرداد (عادی): معدل ≥ 10، نوبت دوم بدون ضریب همه دروس ≥ 10، سالانه با ضریب همه دروس ≥ 30
  • شرایط قبولی شهریور (عادی): نمره نوبت تابستان هر درس ≥ 10
  • شرایط سمپاد (خرداد): معدل ≥ 16 و نمره نوبت دوم هر درس ≥ 12
  • شرایط سمپاد (شهریور): نمره نوبت تابستان هر درس ≥ 12 (نمره برگه شهریور نیز باید ≥ 12 باشد)
  • غیبت: 97 (موجه) با قوانین جایگزینی، 98 (غیرموجه) به عنوان صفر
  • توجه ویژه: در ستون پایانی شهریور، عدد 97 مجاز نیست.

راهنمای جامع ارزشیابی تحصیلی دوره اول متوسطه و ماشین حساب هوشمند محاسبه نمرات

مصوب شانزدهمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش – تاریخ ۹۷/۷/۴

مقدمه

نظام ارزشیابی تحصیلی و تربیتی دوره اول متوسطه، به عنوان یکی از ارکان اساسی فرآیند تعلیم و تربیت در نظام آموزشی کشور، نقشی تعیین‌کننده در مسیر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان ایفا می‌کند. این نظام که در شانزدهمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش مورخ ۹۷/۷/۴ به تصویب نهایی رسیده است، با هدف ایجاد تعادل میان سخت‌گیری و انعطاف‌پذیری، چارچوب مشخصی برای ارزشیابی، محاسبه نمرات، شرایط قبولی و استفاده از تبصره‌ها (تک‌ماده) تعیین کرده است.

در این مقاله جامع، ضمن بررسی دقیق تمامی مواد و تبصره‌های آیین‌نامه، ماشین حساب هوشمند نمرات «سلام مدرسه» معرفی می‌شود که با پیاده‌سازی کامل قوانین، امکان محاسبه دقیق و لحظه‌ای نمرات را برای دانش‌آموزان، والدین و معلمان فراهم می‌کند.


فصل اول: کلیات و تعاریف پایه

ماده ۱ – تعریف ارزشیابی تحصیلی و تربیتی

بر اساس ماده ۱ آیین‌نامه، ارزشیابی تحصیلی و تربیتی به عنوان «بخش جدایی‌ناپذیر فرآیند یاددهی-یادگیری» تعریف شده است که هدف آن «داوری و قضاوت در مورد آموخته‌ها و تغییر رفتار دانش‌آموز در جهت نیل به اهداف آموزشی و پرورشی» می‌باشد.

انواع ارزشیابی در این ماده تعریف شده است:

  • ارزشیابی تشخیصی: به منظور آگاهی از میزان آمادگی دانش‌آموز جهت شروع مناسب تدریس مطالب جدید
  • ارزشیابی تکوینی: مجموعه اقدامات مستمر شامل انجام تکالیف درسی، آزمون‌های عملکردی، فعالیت‌های فردی یا گروهی، ارزشیابی‌های باز و مشاهدات تدریجی رفتار
  • ارزشیابی باز: آزمونی که دانش‌آموزان می‌توانند از کتاب درسی و سایر منابع مرتبط استفاده کنند و سوالات جنبه تفسیری، تحلیلی، ترکیبی و استنباطی دارد
  • خودارزیابی: فرصتی که معلم فراهم می‌کند تا دانش‌آموزان درباره میزان یادگیری خود قضاوت کنند
  • آزمون عملکردی: آزمونی که ناظر بر مشاهده و عمل دانش‌آموزان در انجام تکالیف محوله یا داوطلبانه است
  • ارزشیابی گروهی (مشارکتی): نوعی ارزشیابی که دانش‌آموزان به طور فعال و به صورت گروهی در امر ارزشیابی شرکت می‌کنند

ماده ۲ – اهداف ارزشیابی

ماده ۲ هفت هدف اصلی برای ارزشیابی تعیین کرده است که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

  • جمع‌آوری و تولید اطلاعات برای اصلاح برنامه‌ها و روش‌های آموزشی
  • حصول اطمینان از تحقق یادگیری در دانش‌آموزان برای ارتقای آنان به پایه یا دوره تحصیلی بالاتر
  • اصلاح و بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری
  • ایجاد مهارت خودارزیابی به صورت فردی و گروهی در دانش‌آموزان
  • تشخیص و پرورش استعدادها، علایق و خلاقیت دانش‌آموزان
  • ایجاد التزام به رشد همه‌جانبه دانش‌آموزان و رعایت اصل تفاوت‌های فردی
  • امیدآفرینی و تقویت اعتماد به نفس در دانش‌آموزان

ماده ۳ – نوبت‌های ارزشیابی

بر اساس ماده ۳، ارزشیابی تحصیلی-تربیتی در شش نوبت زیر انجام می‌شود:

  1. ارزشیابی نوبت اول – لغایت پایان دی‌ماه
  2. ارزشیابی نوبت دوم – لغایت پایان خردادماه
  3. ارزشیابی ویژه دانش‌آموزانی که در درس یا دروسی در خردادماه تجدید شده‌اند – لغایت نیمه اول مردادماه (کلاس‌های جبرانی تابستانی)
  4. ارزشیابی ویژه دانش‌آموزانی که در خرداد یا مردادماه قبول نشده‌اند – لغایت ۲۲ شهریورماه
  5. ارزشیابی از غایبین موجه – حداکثر دو هفته پس از اعلام نتایج ارزشیابی‌های خرداد و شهریور
  6. ارزشیابی ویژه دانش‌آموزانی که در نوبت مرداد یا شهریورماه شرایط قبولی پایه نهم را احراز نمی‌کنند – لغایت ۲۲ دی‌ماه
تبصره‌های مهم ماده ۳:
تبصره ۱: در ایام ارزشیابی پایانی نوبت اول، کلاس‌های درس دایر خواهد بود، ولی مدارس می‌توانند با اخذ مجوز از کمیسیون خاص، حداکثر به میزان دو هفته متوالی کلاس درس را تعطیل نمایند.
تبصره ۲: در مناطق گرمسیری، ارزشیابی نوبت اول و دوم به تشخیص کمیسیون خاص، حداکثر دو هفته زودتر برگزار خواهد شد.
تبصره ۳: مدرسه می‌تواند با اخذ مجوز از کمیسیون خاص، از دانش‌آموزی که به ضرورت به اتفاق والدین خود به خارج از کشور عزیمت خواهد کرد، حداکثر یک ماه قبل از شروع ارزشیابی پایانی نوبت دوم، ارزشیابی به عمل آورد.

فصل دوم: ساختار نمرات و نحوه محاسبه

ماده ۵ – سهم نمرات تکوینی و پایانی

بر اساس ماده ۵، نمره ارزشیابی هر درس بر مبنای ۲۰ خواهد بود که سهم نمره ارزشیابی تکوینی و پایانی هر یک نصف می‌باشد. نکته مهم این است که در هر نوبت، پنج نمره از نمره ارزشیابی تکوینی به فعالیت‌های پژوهشی و مطالعاتی دانش‌آموزان اختصاص می‌یابد.

تبصره‌های کلیدی ماده ۵:
تبصره ۱: نمره ارزشیابی هر درس در نوبت اول با احتساب ضریب یک و در نوبت دوم با احتساب ضریب دو در کارنامه درج می‌شود.
تبصره ۳: با توجه به نقش اولیای دانش‌آموزان در فعالیت‌های خارج از مدرسه، معلمان می‌توانند حداکثر یک نمره ارزشیابی تکوینی هر درس را در هر نوبت، به نظر اولیای دانش‌آموزان اختصاص دهند.
تبصره ۴: در ارزشیابی‌های پس از نوبت دوم، نمره هر درس به شرح زیر محاسبه می‌شود:

نمره پایانی دروس تجدیدی (یا غایبین موجه) به علاوه نمره تکوینی نوبت دوم، تقسیم بر دو

تبصره ۵: دانش‌آموزی که به علت غیبت موجه در طول سال تحصیلی فاقد نمره ارزشیابی تکوینی است، نمره ارزشیابی پایانی هر نوبت وی جایگزین نمره ارزشیابی تکوینی همان نوبت می‌شود.
تبصره ۹: در ارزشیابی‌های نوبت اول و دوم مدارس استعدادهای درخشان، حداکثر پنج نمره از نمره ارزشیابی پایانی، به محتوای توسعه‌ای (غنی‌سازی شده) اختصاص می‌یابد.

فرمول‌های محاسبه نمرات

بر اساس تبصره ۱ ماده ۵ و تبصره ۱ ماده ۱۳، ساختار نمرات به صورت زیر محاسبه می‌شود:

ضریب نمرات در محاسبه نمره سالانه:

  • مستمر نوبت اول: ضریب یک
  • پایانی نوبت اول: ضریب یک (با احتساب ضریب یک در کارنامه)
  • مستمر نوبت دوم: ضریب یک
  • پایانی نوبت دوم: ضریب دو (با احتساب ضریب دو در کارنامه)

فرمول‌های محاسبه:

۱. نمره نوبت اول: (مستمر۱ + پایانی۱) ÷ ۲ (رند به بالا)
۲. نمره نوبت دوم بدون ضریب: (مستمر۲ + پایانی۲) ÷ ۲ (رند به بالا)
۳. نمره سالانه با ضریب: نمره نوبت اول + (نمره نوبت دوم بدون ضریب × ۲)
۴. نمره سالانه بدون ضریب: نمره سالانه با ضریب ÷ ۳ (رند به مضرب ۰.۲۵)

مثال عینی: فرض کنید دانش‌آموزی در درس علوم تجربی نمرات زیر را کسب کرده است:

  • مستمر نوبت اول: ۱۴
  • پایانی نوبت اول: ۱۶
  • مستمر نوبت دوم: ۱۳
  • پایانی نوبت دوم: ۱۰

محاسبه مرحله به مرحله:

  1. نوبت اول = (۱۴+۱۶)÷۲ = ۱۵
  2. نوبت دوم بدون ضریب = (۱۳+۱۰)÷۲ = ۱۱.۵ → رند به بالا = ۱۲
  3. نمره سالانه با ضریب = ۱۵ + (۱۲×۲) = ۱۵ + ۲۴ = ۳۹
  4. نمره سالانه بدون ضریب = ۳۹÷۳ = ۱۳ (رند به مضرب ۰.۲۵)

ماده ۷ – محتوای ارزشیابی

ماده ۷ تصریح می‌کند که ارزشیابی پایانی نوبت اول از مطالب تدریس شده همان نوبت و ارزشیابی پایانی نوبت دوم و پس از آن، از تمام محتوای کتاب درسی به عمل می‌آید.

ماده ۱۲ – اعتراض به نمرات

بر اساس ماده ۱۲، مهلت اعتراض به نمرات ارزشیابی پایانی، حداکثر پنج روز پس از اعلام نتیجه آن نوبت خواهد بود. مدیر مدرسه موظف است اوراق ارزشیابی معترضان را جهت تجدیدنظر در اختیار معلم مربوط یا به تشخیص خود در اختیار معلم مربوط و یک نفر دیگر از معلمان همان درس قرار دهد.

نکته مهم در تبصره این ماده: نمرات ارزشیابی تکوینی و نمرات دروس شفاهی و عملی قابل اعتراض نیستند و نمره اعلام شده، قطعی است.


فصل سوم: شرایط قبولی در خردادماه

ماده ۱۳ – شرایط قبولی

ماده ۱۳ که از مهم‌ترین مواد این آیین‌نامه است، شرایط قبولی دانش‌آموز در خردادماه را تعیین می‌کند. بر اساس این ماده، دانش‌آموزی در خردادماه قبول شناخته می‌شود که دارای سه شرط زیر باشد:

شرط اول (بند الف): معدل کل وی کمتر از ده نباشد.

شرط دوم (بند ب): نمره ارزشیابی نوبت دوم او در هیچ‌یک از مواد درسی، بدون ضریب، کمتر از ده نباشد.

شرط سوم (بند ج): نمره سالانه وی در هیچ‌یک از مواد درسی کمتر از سی نباشد.

تبصره‌های مهم ماده ۱۳:

  • تبصره ۱: نمره سالانه هر درس حاصل جمع نمره نوبت اول و دو برابر نمره نوبت دوم خواهد بود.
  • تبصره ۲: معدل کل دانش‌آموز عبارت است از مجموع نمره سالانه همه دروس (به جز انضباط) تقسیم بر سه برابر تعداد مواد درسی آن پایه.
مثال عینی برای محاسبه معدل: دانش‌آموزی در پایه هفتم با ۱۴ درس، مجموع نمرات سالانه‌اش ۵۲۰ باشد. معدل کل او برابر است با:
۵۲۰ ÷ (۱۴×۳) = ۵۲۰ ÷ ۴۲ = ۱۲.۳۸
این معدل بالای ۱۰ است و شرط اول را دارد. حال باید بررسی شود که نمره نوبت دوم بدون ضریب همه دروس بالای ۱۰ و نمره سالانه همه دروس بالای ۳۰ هست یا خیر.

شرایط قبولی یک درس در خرداد

برای یک درس به صورت مستقل:

وضعیت شرط نوبت دوم بدون ضریب شرط سالانه خرداد با ضریب
قبول ≥ ۱۰ ≥ ۳۰
تکماده < ۱۰ ≥ ۳۰
مردود هر مقدار < ۳۰

فصل چهارم: تبصره (تک‌ماده) در خردادماه

ماده ۱۴ که در محاوره به «تک‌ماده» معروف است، یکی از مهم‌ترین مواد آیین‌نامه برای دانش‌آموزانی است که در خردادماه یکی از سه شرط قبولی را ندارند. این ماده به دانش‌آموز اجازه می‌دهد تا با وجود یک یا دو درس مشکل‌دار، قبول شود.

شرایط استفاده از تبصره در خردادماه:

حالت اول: اگر معدل کل دانش‌آموز حداقل ۱۰ و کمتر از ۱۲ باشد، می‌تواند در یک درس که نمره آن کمتر از ۱۰ است، از تبصره استفاده کند.

حالت دوم: اگر معدل کل دانش‌آموز حداقل ۱۲ باشد، می‌تواند در دو درس که نمره آنها کمتر از ۱۰ است، از تبصره استفاده کند.

دو شرط مهم برای استفاده از تبصره:

  1. نمره سالانه آن درس باید حداقل ۳۰ باشد (شرط بند ج ماده ۱۳)
  2. استفاده از تبصره نیاز به درخواست کتبی ولی دانش‌آموز دارد
محدودیت‌های استفاده از تبصره (تبصره‌های ماده ۱۴):
تبصره ۱: دانش‌آموز در طول کل دوره اول متوسطه (پایه‌های هفتم، هشتم و نهم) می‌تواند در هر درس، حداکثر دو بار از مفاد این ماده استفاده کند. استفاده برای بار دوم از این ماده در هر درس، منوط به کسب حداقل نمره ۵ در نمره نوبت دوم آن درس می‌باشد.
تبصره ۲: استفاده از مفاد این ماده در خردادماه به شرط احراز بند ج ماده ۱۳ و با درخواست کتبی ولی دانش‌آموز بلامانع است.
تبصره ۳: استفاده از مفاد این ماده در دفتر ثبت ارزشیابی و کارنامه تحصیلی، درج می‌شود.

مثال ۱: دانش‌آموزی معدل ۱۱.۵ دارد و در درس ریاضی نمره سالانه ۳۲ (شرط ۳۰ را دارد) و نمره نوبت دوم ۸.۵ کسب کرده است. با توجه به معدل ۱۱.۵ (بین ۱۰ تا ۱۲)، او می‌تواند در یک درس (ریاضی) از تبصره استفاده کند و قبول شود.

مثال ۲: دانش‌آموزی معدل ۱۳ دارد و در دو درس علوم (نمره سالانه ۳۱) و عربی (نمره سالانه ۳۳) نمره کمتر از ۱۰ دارد. با معدل بالای ۱۲، می‌تواند در هر دو درس از تبصره استفاده کند، مشروط بر اینکه نمره سالانه هر دو درس بالای ۳۰ باشد.

مثال ۳: دانش‌آموزی در پایه هفتم از تبصره درس ریاضی استفاده کرده است. حال در پایه نهم دوباره درس ریاضی را افتاده است. برای استفاده مجدد از تبصره در درس ریاضی، باید نمره نوبت دوم وی در پایه نهم حداقل ۵ باشد.


فصل پنجم: ارزشیابی شهریورماه و شرایط قبولی

ماده ۱۶ – ارزشیابی تجدیدی

بر اساس ماده ۱۶، دانش‌آموزی که نمره ارزشیابی نوبت دوم یا نمره سالانه وی در درس یا دروسی به حدنصاب قبولی نرسیده باشد، تجدید شناخته می‌شود و باید در ارزشیابی تجدیدی آن درس یا دروس شرکت کند.

نکات کلیدی این ماده:

  • نمرات نوبت تجدیدی در ستون تجدیدی با ضریب دو درج می‌گردد
  • این نمرات به جای نمره خرداد ماه همان درس یا دروس در معدل کل محاسبه می‌شود
  • در صورت احراز شرایط مندرج در بندهای الف و ب ماده ۱۳ و مفاد ماده ۱۴، قبول شناخته می‌شود

نحوه محاسبه نمره نوبت تابستان (تبصره ۴ ماده ۵)

بر اساس تبصره ۴ ماده ۵، در ارزشیابی‌های پس از نوبت دوم، نمره هر درس به شرح زیر محاسبه می‌شود:

نمره پایانی دروس تجدیدی (یا غایبین موجه) به علاوه نمره تکوینی نوبت دوم، تقسیم بر دو

این نمره که به «نمره نوبت تابستان» معروف است، مبنای اصلی قبولی در شهریورماه محسوب می‌شود. سپس:

  • میانگین نوبت تابستان = نمره نوبت تابستان × ۲
  • سالانه شهریور با ضریب = نمره نوبت اول + میانگین نوبت تابستان
  • سالانه شهریور بدون ضریب = سالانه شهریور با ضریب ÷ ۳ (رند به مضرب ۰.۲۵)
نکته بسیار مهم: نمره پایانی شهریور که کاربر وارد می‌کند، همان «پایانی تابستان» است. نمره نوبت تابستان از میانگین تکوینی نوبت دوم و پایانی شهریور محاسبه می‌شود.

شرایط قبولی یک درس در شهریورماه

بر اساس ماده ۱۶ و تبصره ۴ ماده ۵، شرایط قبولی یک درس در شهریورماه به صورت زیر است:

وضعیت شرط نمره نوبت تابستان (بدون ضریب)
قبول ≥ ۱۰
تکماده < ۱۰ (از ۰ تا ۹.۷۵ یا ۹۸)
مردود مواردی که تکماده امکان‌پذیر نباشد
نکته اساسی: در شهریورماه، شرط قبولی یک درس فقط نمره نوبت تابستان ≥ ۱۰ است. سالانه شهریور با ضریب نقشی در قبولی یک درس در شهریور ندارد و فقط برای نمایش در کارنامه و محاسبه معدل استفاده می‌شود.

تکماده شهریورماه (ماده ۱۴ در شهریور)

یکی از مهم‌ترین نکات آیین‌نامه که در ماده ۱۴ به آن اشاره شده، این است که در شهریورماه، تکماده با هر نمره‌ای امکان‌پذیر است. به عبارت دیگر، اگر دانش‌آموزی در شهریورماه نمره نوبت تابستان کمتر از ۱۰ داشته باشد، می‌تواند با استفاده از تبصره، قبول شود.

نکته مهم: در شهریور، شرط معدل کل برای تکماده وجود ندارد. هر درس با نمره نوبت تابستان کمتر از ۱۰، امکان تکماده دارد. محدودیت تعداد تکماده‌ها (۱ یا ۲ درس) مربوط به خردادماه است.
مثال عینی برای شهریور: دانش‌آموزی در درس ریاضی نمره نوبت تابستان ۸.۵ و سالانه شهریور با ضریب ۳۲ دارد. با توجه به نمره نوبت تابستان (۸.۵ < ۱۰)، این درس امکان تکماده در شهریور را دارد.

ماده ۱۸ – غیبت غیرموجه

بر اساس ماده ۱۸، اگر دانش‌آموزی در ارزشیابی پایانی نوبت اول یا دوم درسی غیبت غیرموجه داشته باشد، نمره پایانی آن درس (ورقه امتحان) صفر محسوب می‌شود و نمره وی در آن درس از میانگین نمره ارزشیابی تکوینی آن نوبت و نمره صفر، تعیین خواهد شد.

ماده ۱۹ – غیبت موجه

ماده ۱۹ به موضوع غیبت موجه پرداخته است: دانش‌آموزی که به علت غیبت موجه در نوبت اول یا دوم یا هر دو نوبت در یک، چند یا تمام مواد درسی نمره ارزشیابی نداشته باشد، نمرات ارزشیابی نوبت بعدی یا نمرات ارزشیابی مرداد یا شهریورماه وی برای نوبت اول یا دوم منظور می‌گردد.

نحوه برخورد با غیبت‌ها در ماشین حساب

در ماشین حساب «سلام مدرسه»، غیبت‌ها به صورت زیر مدیریت می‌شوند:

غیبت غیرموجه (۹۸): به عنوان نمره صفر در نظر گرفته می‌شود و تمام محاسبات بر اساس صفر انجام می‌شود.

غیبت موجه (۹۷): با قوانین جایگزینی عمل می‌شود:

  • اگر دانش‌آموز در تکوینی نوبت اول غیبت موجه داشته باشد، نمره پایانی نوبت اول جایگزین آن می‌شود
  • اگر در پایانی نوبت اول غیبت موجه داشته باشد، نمره پایانی نوبت دوم جایگزین آن می‌شود
  • اگر در تکوینی نوبت دوم غیبت موجه داشته باشد، نمره پایانی نوبت دوم جایگزین آن می‌شود
  • اگر در پایانی نوبت دوم غیبت موجه داشته باشد، نمره پایانی شهریور جایگزین آن می‌شود
  • نکته بسیار مهم: غیبت موجه (۹۷) در پایانی شهریور مجاز نیست و دانش‌آموز باید در آزمون غایبین موجه شرکت کند
هشدار مهم: در ستون پایانی شهریور، عدد ۹۷ مجاز نیست. دانش‌آموز باید در آزمون غایبین موجه شرکت کند. در صورت عدم شرکت، این درس مردود محسوب می‌شود.

فصل ششم: شرایط ویژه مدارس استعدادهای درخشان (سمپاد)

ماده ۱۵ که به شرایط ویژه دانش‌آموزان مدارس استعدادهای درخشان اختصاص دارد، دارای قوانین سخت‌گیرانه‌تری است. بر اساس این ماده، دانش‌آموز پایه‌های هفتم، هشتم و نهم مدارس استعدادهای درخشان، به شرطی اجازه ادامه تحصیل در این مدارس را خواهد داشت که شرایط زیر را دارا باشد:

شرط اول (بند الف): معدل کل آنان در خردادماه کمتر از ۱۶ نباشد.

شرط دوم (بند ب): نمره ارزشیابی نوبت دوم یا شهریور آنان در هیچ‌یک از مواد درسی، بدون ضریب، کمتر از ۱۲ نباشد.

تبصره‌های مهم ماده ۱۵:
تبصره ۱: دانش‌آموزانی که معدل کل خردادماه آنها کمتر از ۱۶ باشد، اجازه ادامه تحصیل در مدارس استعدادهای درخشان را نخواهند داشت. اگر این دانش‌آموزان شرایط قبولی مدارس عادی را نیز نداشته باشند، در امتحانات شهریورماه مدرسه استعدادهای درخشان شرکت می‌کنند و با هر نمره یا معدلی، به مدارس عادی هدایت می‌شوند.

تبصره ۲: دانش‌آموزان مشمول بند الف این ماده که نمره یک یا چند درس آنان در خردادماه کمتر از ۱۲ باشد، برای ادامه تحصیل در مدرسه استعدادهای درخشان باید در امتحانات شهریورماه شرکت و در آن درس یا دروس حداقل نمره ۱۲ را کسب کنند.

تبصره ۳ (بسیار مهم): دانش‌آموزانی که موفق به کسب نمره نصاب قبولی در شهریورماه نشوند، با داشتن نمره بین ۱۰ تا ۱۲ در یک درس و حداقل معدل کل ۱۷ در خردادماه و همچنین با داشتن نمره بین ۱۰ تا ۱۲ در دو درس و حداقل معدل کل ۱۸ در خردادماه، می‌توانند در مدارس استعدادهای درخشان ادامه تحصیل دهند.

تبصره ۴: دانش‌آموزی که به دلیل کسب نمرات بین ۱۰ تا ۱۲ در خردادماه، موظف به شرکت در امتحانات شهریورماه است، نمرات مأخوذه وی در شهریورماه صرفاً ملاک ادامه تحصیل وی در مدارس استعدادهای درخشان خواهد بود و تأثیری در معدل کل او ندارد.

مثال سمپاد: دانش‌آموزی در مدرسه سمپاد معدل ۱۷.۵ دارد و در درس فیزیک نمره ۱۱ را کسب کرده است. او باید در شهریور امتحان دهد. اگر نتواند نمره ۱۲ را کسب کند، چون معدلش بالای ۱۷ است و فقط یک درس مشکل دارد، همچنان می‌تواند در سمپاد بماند.

فصل هفتم: مواد درسی و جدول دروس

ماده ۴ – جدول مواد درسی و نوع ارزشیابی پایانی

بر اساس ماده ۴، جدول مواد درسی و نوع ارزشیابی پایانی به شرح زیر است:

دروس با ارزشیابی کتبی:

  • قرآن
  • معارف اسلامی
  • املای فارسی
  • زبان عربی
  • زبان خارجی
  • علوم تجربی
  • ریاضیات
  • مطالعات اجتماعی
  • تفکر و سبک زندگی
  • فارسی
  • نگارش
  • آمادگی دفاعی (پایه نهم)

دروس با ارزشیابی عملکردی (بدون آزمون پایانی کتبی):

  • تربیت بدنی
  • فرهنگ و هنر
  • کار و فناوری

تبصره‌های مهم ماده ۴:
تبصره ۱: در طول هر نوبت، پنج نمره از نمره ارزشیابی تکوینی به فعالیت‌های پژوهشی و مطالعاتی دانش‌آموزان اختصاص می‌یابد.

تبصره ۲: در صورتی که دانش‌آموز در دروس تربیت بدنی، فرهنگ و هنر، کار و فناوری نمره حدنصاب قبولی را کسب نکند، تا پایان مردادماه فرصت دارد با انجام پروژه‌های پیشنهادی معلم (تحقیقی، پژوهشی، عملی و...) نسبت به جبران ضعف‌های خود اقدام نماید.

تبصره ۴: با توجه به شرایط و ویژگی‌های دانش‌آموزان آسیب‌دیده شنوایی، طراحی سوال و بارم نمره درس انشا به شرح زیر می‌باشد: تعیین چند موضوع و نوشتن متن درباره یک موضوع منتخب توسط دانش‌آموز (۱۰ نمره) و طراحی سوالات مربوط به مهارت‌های نوشتاری (۱۰ نمره).


فصل هشتم: قوانین خاص و موارد استثنایی

ماده ۲۹ – جهش تحصیلی

بر اساس ماده ۲۹، قبول‌شدگان ساعی و برجسته پایه هفتم با رعایت شرایط زیر و تقاضای کتبی ولی خود می‌توانند در ارزشیابی شهریورماه پایه هشتم شرکت نمایند و در صورت موفقیت به صورت جهشی به پایه نهم ارتقا یابند:

شرایط جهش در مدارس عادی:

  • معدل کل پایه هفتم ≥ ۱۸
  • نمره نوبت دوم در هر درس ≥ ۱۵
  • در ارزشیابی شهریور ماه پایه هشتم در هیچ‌یک از مواد درسی نمره کمتر از ۱۶ کسب نکند

شرایط جهش در مدارس استعدادهای درخشان (تبصره ۲):

  • معدل کل پایه هفتم ≥ ۱۹
  • نمره نوبت دوم در هر درس ≥ ۱۸
  • در ارزشیابی جهش تحصیلی شهریور، نمره هر درس ≥ ۱۷

ماده ۳۰ – ارزشیابی ورودی (تعیین پایه تحصیلی)

بر اساس ماده ۳۰، افراد زیر با رعایت حداقل سن متعارف (پایه هفتم ۱۲، پایه هشتم ۱۳ و پایه نهم ۱۴ سال تمام) می‌توانند در ارزشیابی ورودی شرکت کنند:

  1. افرادی که قسمتی از تحصیلات خود را در مدارس خارجی گذرانده‌اند
  2. افرادی که به دلیل عدم دسترسی به مدرسه یا بیماری نتوانسته‌اند به موقع وارد مدرسه شوند
  3. دانش‌آموزانی که بخشی از مدارک تحصیلی آنان در اثر حوادثی از بین رفته است
  4. افرادی که در ادامه تحصیل آنان فاصله ایجاد شده است (مشروط بر اینکه مدرک ششم ابتدایی داشته باشند)

ماده ۳۲ – ارزشیابی دی‌ماه برای پایه نهم

ماده ۳۲ به دانش‌آموزانی که تا پایان شهریورماه شرایط قبولی پایه نهم را احراز نمی‌کنند، این فرصت را می‌دهد که به صورت داوطلب آزاد در ارزشیابی نوبت دی‌ماه سال تحصیلی بعد شرکت کنند.

شرایط این ماده:

  • سوالات از تمام محتوای کتاب درسی طرح می‌شود
  • در صورت کسب شرایط قبولی، گواهینامه پایان تحصیلات دوره اول متوسطه را دریافت می‌کنند

تبصره ۱: این مصوبه شامل دانش‌آموزانی می‌شود که تا پایان شهریورماه حداقل ۱۶ سال تمام دارند و همچنین دانش‌آموزان مدارس بزرگسال، داوطلبان آزاد و دارندگان کارنامه مردودی نهم در سال‌های قبل.

ماده ۳۶ – ثبت و نگهداری دفاتر

بر اساس ماده ۳۶، دفتر ثبت ارزشیابی تحصیلی و تربیتی مدرسه باید حداکثر یک ماه پس از آخرین ارزشیابی در آن سال، پلمپ شده و توسط فردی که از سوی اداره آموزش و پرورش مأمور می‌شود، بررسی، مسدود، مهر و امضا گردد.

ماده ۳۸ – نگهداری اوراق

ماده ۳۸ تصریح می‌کند که اوراق ارزشیابی‌های پایانی نوبت دوم و تجدیدی حداکثر به مدت شش ماه نگهداری و سپس برابر مقررات امحا می‌شود، ولی دفاتر ثبت نتایج ارزشیابی مدرسه به طور دائم نگهداری می‌شود.


فصل نهم: معرفی ماشین حساب هوشمند نمرات «سلام مدرسه»

با توجه به پیچیدگی قوانین و محاسبات آیین‌نامه، ماشین حساب هوشمند نمرات «سلام مدرسه» طراحی شده است تا تمامی محاسبات را به صورت خودکار و دقیق انجام دهد. این ابزار با رعایت کامل مواد و تبصره‌های آیین‌نامه، امکان محاسبه سریع و دقیق نمرات را برای دانش‌آموزان، والدین و معلمان فراهم می‌کند.

ویژگی‌های ماشین حساب

محاسبه سریع یک درس:

در این بخش، کاربر می‌تواند با وارد کردن چهار نمره اصلی (تکوینی۱، پایانی۱، تکوینی۲، پایانی۲) و همچنین نمره پایانی شهریور (در صورت نیاز)، تمامی محاسبات مربوط به آن درس را به صورت لحظه‌ای مشاهده کند:

  • نمره نوبت اول
  • نمره نوبت دوم بدون ضریب
  • نمره نوبت دوم با ضریب
  • نمره سالانه خرداد با ضریب و بدون ضریب
  • وضعیت قبولی در خرداد
  • نمره نوبت تابستان
  • میانگین نوبت تابستان
  • نمره سالانه شهریور با ضریب و بدون ضریب
  • وضعیت قبولی در شهریور

محاسبه کامل با جدول دروس:

در این بخش، کاربر می‌تواند تمام دروس یک پایه را به همراه نمرات وارد کند و نتایج جامع شامل:

  • محاسبه نمرات هر درس به صورت مجزا
  • وضعیت قبولی هر درس در خرداد و شهریور
  • محاسبه معدل کل
  • تعداد دروس مردود و دروس دارای تکماده
  • وضعیت نهایی پایه (قبول خرداد، قبول شهریور، مردود، نیاز به تکماده)

پشتیبانی از قوانین ویژه سمپاد:

ماشین حساب به صورت خودکار قوانین ویژه مدارس استعدادهای درخشان را اعمال می‌کند و:

  • شرط معدل ≥ ۱۶ را بررسی می‌کند
  • شرط نمره نوبت دوم ≥ ۱۲ را بررسی می‌کند
  • تبصره ۳ ماده ۱۵ (شرایط معدل بالا با دروس بین ۱۰-۱۲) را محاسبه می‌کند
  • تحلیل دقیق برای ماندگاری در سمپاد ارائه می‌دهد

مدیریت غیبت‌ها:

سیستم به صورت خودکار:

  • غیبت غیرموجه (۹۸) را به صفر تبدیل می‌کند
  • غیبت موجه (۹۷) را با قوانین جایگزینی مدیریت می‌کند
  • از ورود ۹۷ در ستون پایانی شهریور جلوگیری می‌کند

پشتیبانی از تکماده:

ماشین حساب:

  • تعداد تکماده‌های مجاز را بر اساس معدل محاسبه می‌کند
  • شرایط تکماده خرداد (نمره سالانه ≥ ۳۰) را بررسی می‌کند
  • شرایط تکماده شهریور (با هر نمره‌ای که نوبت تابستان < ۱۰ باشد) را اعمال می‌کند
  • محدودیت دو بار تکماده در هر درس در کل دوره را مدیریت می‌کند

نحوه استفاده از ماشین حساب

  1. ورود به صفحه: با استفاده از شورت‌کد [salam_madreseh_calculator_secure] در هر صفحه یا پست وردپرس قابل نمایش است.
  2. انتخاب پایه: پایه هفتم، هشتم یا نهم را انتخاب کنید.
  3. انتخاب نوع مدرسه: عادی یا سمپاد را انتخاب کنید.
  4. ورود نمرات: نمرات هر درس را در جدول وارد کنید.
  5. محاسبه خودکار: با تغییر هر نمره، تمام محاسبات به صورت خودکار به‌روز می‌شوند.
  6. مشاهده نتایج: نتایج شامل جدول کامل، خلاصه وضعیت و تحلیل نهایی به نمایش درمی‌آید.

جدول خلاصه قوانین و شرایط قبولی یک درس

وضعیت شرط نوبت دوم (خرداد) شرط سالانه خرداد شرط نوبت تابستان (شهریور) نتیجه
قبولی خرداد ≥ ۱۰ ≥ ۳۰ — قبول خرداد
تکماده خرداد < ۱۰ ≥ ۳۰ — امکان تکماده خرداد
مردود خرداد — < ۳۰ — مردود
قبولی شهریور — — ≥ ۱۰ قبول شهریور
تکماده شهریور — — < ۱۰ امکان تکماده شهریور
نکته بسیار مهم: در شهریورماه، شرط قبولی یک درس فقط نمره نوبت تابستان ≥ ۱۰ است و شرط سالانه شهریور با ضریب نقشی در قبولی ندارد. همچنین در شهریور، تکماده با هر نمره‌ای که نوبت تابستان < ۱۰ باشد امکان‌پذیر است.

نتیجه‌گیری و جمع‌بندی نهایی

نظام ارزشیابی دوره اول متوسطه که در شانزدهمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش در تاریخ ۹۷/۷/۴ به تصویب رسیده است، با طراحی دقیق خود، سعی در ایجاد تعادل بین سخت‌گیری و انعطاف‌پذیری دارد. این نظام:

  • از یک سو با تعیین حدنصاب‌های مشخص (معدل ۱۰، نمره ۱۰ در نوبت دوم و نمره سالانه ۳۰)، استانداردهای لازم برای ارتقای تحصیلی را حفظ کرده است.
  • از سوی دیگر با ارائه قانون تبصره (تک‌ماده)، فرصتی دوباره به دانش‌آموزانی می‌دهد که با وجود تلاش، در یک یا دو درس با مشکل مواجه شده‌اند.
  • برای دانش‌آموزان سمپاد با تعیین حدنصاب‌های بالاتر (معدل ۱۶ و نمره ۱۲)، کیفیت آموزشی را تضمین کرده و با تبصره ۳ ماده ۱۵، فرصتی برای دانش‌آموزان با معدل بالا فراهم کرده است.
  • در مورد غیبت‌ها با تفکیک غیبت موجه و غیرموجه و ارائه قوانین جایگزینی، عدالت آموزشی را رعایت کرده است.
  • در شهریورماه با امکان تکماده با هر نمره‌ای که نوبت تابستان کمتر از ۱۰ باشد، فرصت دوباره‌ای به دانش‌آموزان داده است.

ماشین حساب هوشمند نمرات «سلام مدرسه» با پیاده‌سازی دقیق تمامی این قوانین، ابزاری کارآمد برای دانش‌آموزان، والدین و معلمان فراهم کرده است تا بتوانند با دقت و سرعت بالا، وضعیت تحصیلی خود را محاسبه و تحلیل کنند.


منابع و مراجع

  1. آیین‌نامه ارزشیابی تحصیلی-تربیتی دوره اول متوسطه، مصوب شانزدهمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش، تاریخ ۹۷/۷/۴
  2. مواد ۱ تا ۴۱ آیین‌نامه (مشروح در متن مقاله)
  3. ماشین حساب هوشمند نمرات «سلام مدرسه» – پیاده‌سازی کامل مواد و تبصره‌های آیین‌نامه
توجه: این مقاله بر اساس متن کامل آیین‌نامه ارزشیابی دوره اول متوسطه تهیه شده و تمامی مواد، تبصره‌ها و بندهای آن به دقت مورد بررسی قرار گرفته است. ماشین حساب «سلام مدرسه» نیز دقیقاً بر اساس همین مواد پیاده‌سازی شده و هیچ‌گونه مغایرتی با آیین‌نامه ندارد.